Sürekli Tekrar (Ad nauseam)
Tanım
"Mide bulandırana dek", "usanana dek" anlamına gelen bu propaganda tekniğidir. Bir iddianın, kanıtlanmadan, sloganlaştırılarak, sık sık ve sürekli olarak tekrar edilmesiyle uygulanır. Sürekli tekrar edilen iddia, insanlar tarafından kabul görmeye başlar. Medya ve sosyal ağlarda bu yöntem sık sık karşımıza çıkar.
Aynı mesaj medya, sosyal ağlar, haber başlıkları, sloganlar ve yorumlar yoluyla sürekli tekrar edilir. Zamanla insanlar, "herkes böyle düşünüyor.", “Bu kadar söyleniyorsa bir doğruluk payı vardır”, "sürekli karşıma çıkıyor." gibi düşünmeye başlar. İddianın altında gerçeklik payı olup olmadığı sorgulanmaz, doğru olarak kabul görmeye başlar. Bu duruma psikolojide “illusory truth effect” (yanılsamalı doğruluk etkisi) denir.
Aynı mesaj medya, sosyal ağlar, haber başlıkları, sloganlar ve yorumlar yoluyla sürekli tekrar edilir. Zamanla insanlar, "herkes böyle düşünüyor.", “Bu kadar söyleniyorsa bir doğruluk payı vardır”, "sürekli karşıma çıkıyor." gibi düşünmeye başlar. İddianın altında gerçeklik payı olup olmadığı sorgulanmaz, doğru olarak kabul görmeye başlar. Bu duruma psikolojide “illusory truth effect” (yanılsamalı doğruluk etkisi) denir.
Karşı Tedbirler
Sürekli duyulan şeyler doğru olduğu için değil, sürekli tekrar edildikleri için karşımıza çıkarlar. Tekrar edilen şey doğrudur yanılgısını kırmak ve doğrunun kaynağını araştırmak gerekir. Özellikle sosyal medyada ve haber kaynaklarında sık sık karşımıza çıkan iddialar ve sloganlar ile ilgili "Bu doğru mu, yoksa sadece çok mu duydum?" sorusunu kendimize sormamız gerekir.
Örnekler
Örnek 1
Uzun yıllardır "kadınların özgürlüğü", sürekli olarak tesettürünü çıkaran kadın figürüyle özdeşleştirilip tekrarlanır. Bunun sonucu olarak birçok insan bu durumu böyle kabul etmiş ve böyle inanmıştır.
Örnek 2
"İslâm bilim karşıtıdır.", "İslâm savaş dinidir." gibi asılsız söylemler de uzun süre ve sık sık tekrar edildiği için zaman içinde birçok kişi bu temelsiz inançlara kapılmıştır.
Örnek Propaganda Paylaşımları