YAVUZ SULTAN SELİM’İN 40 BİN TÜRKMEN’İ KILIÇTAN GEÇİRDİĞİ İDDİASI

Yavuz Sultan Selim’in Anadolu’da 40 bin Türkmen’i kılıçtan geçirdiği İddiası zaman zaman dile getirilmektedir.

Peki, bu İddianın doğrusu nedir?

Yavuz’un İran seferi sırasında Anadolu’da Şah İsmail’i destekleyen 40 bin Türkmen’i öldürttüğü iddiası devrin kaynaklarından sadece bir tanesinde vardır. Yavuz Sultan Selim’in Safevilerle mücadelesini geniş şekilde ifade eden Jean-Louis Bacque-Grammont o dönemde 40 bin kişinin kılıçtan geçirildiğine dair hiçbir kanıt yok demiştir. 40 bin Türkmen’in öldürüldüğüne dair en ufak bir kanıt olmadığını yine Bacque-Grammont şu sözlerle dile getirmiştir. Göründüğü kadarıyla, bu olaylara bulaşan tımar sahiplerini yerlerinden atmak ve bilinen ele başları öldürmekten ibaret kaldı. 1513 ya da 1514′ te olan 40 bin sapkının kırılması efsanesinin destekleyen hiçbir kanıt yok elimizde. Sayılar doğulu baş dönmesiyle alabildiğine damgalı görünüyor. Yine Türkmenler hakkında çalışmalarıyla tanınan Tufan Gündüz, dönemin köylerinin nüfusunun 10-50 kişiden oluştuğunu 40 bin kişinin kılıçtan geçirilmesinin 1000-2000 köyün yok edilmesi anlamına geldiğini belirtir ve Osmanlı vergi sayımında nüfus olarak böyle bir eksilmenin görülmediğini de ekler.

Yavuz Sultan Selim devrine ait  mahkeme defterlerine Göre

Mustafa Akdağ’ ın deyişiyle Yavuz, Şah İsmail´e bağlılıkları, sadece dini bir inanç olma çizgisini aşarak, para yardımı, asker olarak gidip ordusuna katılma, Kızılbaşlık propagandası yapmak ve şaha casusluk etmek gibi yollarla hizmet ettikleri sabit olanlar hakkında kovuşturma başlattığı ve bu kovuşturmanın bir tür fişlemeye dönüştüğünü tarihi kaynaklara göre bilinmektedir. Tutulan defterlere yukarıdaki eylemlere karışmış 40 bin Kızılbaş’ ın adının geçirildiğini, bunların tutuklanıp sorguya çekildiklerini bilinmektedir. Suçlu bulunanlar elbette idam veya hapisle cezalandırılmıştır. Ancak bu kovuşturma sonunda ne kadarının idam edildiğini, ne kadarının hapse atıldığını veya sürgüne gönderilip serbest bırakıldığını bilinmemektedir. Mustafa Akdağ, Yavuz Selim devrine ait pek çok mahkeme defterleri hâlâ elimizdedir ve bunlar üzerinde yaptığımız araştırmalarda, bu çapta kitle idamlarına rastlayamadık demiştir. Ayrıca böyle kanlı bir olay geçseydi bu defterlerde yer alması zorunlu idi sözleriyle bu iddiayı reddetmiştir.

Sonuç olarak;

40 bin kişiyi yani aileleriyle beraber ortalama 200.000 nüfusu doğrudan ilgilendiren böyle büyük bir olayın belgelere yansıması gerekmektedir. O günün şartlarında çok önemli bir nüfusu ifade eden 40 bin kişinin öldürüldüğü iddiasının gerçeği yansıtmadığı ve bu rivayetteki rakamların abartı olduğu görülmektedir.

Yanlış

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

%d blogcu bunu beğendi: