Parlak Genellemeler (Glittering Generalities)

Propaganda Tekniği 01 Oca 2026 4 örnek

Tanım

Parlak Genellemeler, içeriği belirsiz ama duygusal olarak çok olumlu kavramların (özgürlük, insan hakları, barış, iyilik gibi) kanıt sunmadan kullanılmasıyla algı oluşturma tekniğidir. Bu kavramlar itiraz edilmesi zor olduğu için, onların arkasına saklanan iddialar sorgulanamaz hâle getirilir.
Kavram parlar, içerik konuşulmaz.
Bu teknik:
- Ne savunduğunu netleştirmez.
- Ne reddettiğini de tanımlamaz.
- Sadece ahlaki üstünlük hissi üretir.

Karşı Tedbirler

Parlak Genellemelere karşı en etkili yöntem tanım talep etmektir. Örneğin, özgürlük derken neyi kast ediyorsunuz? Örnekler ile açıklayabilir misiniz? gibi sorularla irdelenerek iddianın arkasındaki gerçeklik payı test edilebilir.

Örnekler

Örnek 1
Özgürlük kavramı üzerinden İslâm düşmanlığı sık sık karşılaştığımız bir durumdur. İnsanların kurduğu veya semavi her sistemin/ideolojinin/inancın/dinin bir özgürlük sınırı, doğru-yanlış, iyi-kötü kavramları olduğu gerçeği göz ardı edilir. İslâm'ın bazı alanlarda koyduğu sınırlar doğruluğu mechul farklı sistemler ile kıyaslanarak İslâm özgürlük karşıtıymış algısı oluşturulur.
Örnek 2
İnsan hakları kavramı da bu bağlamda kullanılabilir. İslâm, insan haklarına aykırıdır gibi genellemeler ve altı boş iddialar ile algılar yönlendirilir.
Örnek 3
Çağdaşlık/Modernlik söylemi de en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Modernliğin/Çağdaşlığın tanımı yapılmaz ama kulağa hoş gelen bu kelimeler ile İslâm sürekli zıt kutuplara yerleştirilmeye çalışılır. İkinci bir yöntem olarak, bir toplulukta gelişen kültürel bir yönelim, inanç (eşcinselliğin desteklenmesi, çıplaklığın normalleşmesi vs.) veya inanç çağdaş ilan edilip, İslâm bu kavramlar yerine çağ dışı olarak konumlandırılabilir.
Örnek 4
Barış, Hoşgörü söylemi de sık sık İslâm'a karşı kullanılır. Seküler sistemlerde olan, büyüklüğü ve yıkıcı etkisi "Dünya Savaşı" nitelemesini alan veya ölü sayılarının 10 milyonlarla ifade edildiği savaş ve kıyımlar "seküler sistemlere" mâl edilmezken, Müslümanların yaptığı savaşlar "İslâm'ın hoşgörüsüzlüğü" şekline lanse edilir. Egemen devletlerin yaptığı katliamlar göz ardı edilerek, bu katliamlara tepki gösteren Müslümanlar "barış yanlısı olmamak" ile itham edilebilir.

Örnek Propaganda Paylaşımları

×