"Mustafa Öztürk: “Müslümanlar içerisinde, bütün âlimlerin tamamı ‘6 yaşında çocuk evlendirilebilir’ derken üç kişi çıkmış ve ‘Siz manyak mısınız, tacizci misiniz?’ diye itiraz etmiş. Ama üç kişi… İsim isim sayarım ben bunları. Sordunuz ya hani ‘Yok mu farklı düşünen?’ diye... Var, ama hep azınlıktalar."
Bu iddia, nikâh akdi ile fiilî evliliği birbirine karıştırarak yanıltıcı bir sonuç üretmektedir. Klasik fıkıhta çoğu âlim, küçük yaşta nikâh akdini teorik olarak mümkün görse de fiilî evliliği ergenlik, fiziksel uygunluk ve zarar olmaması gibi şartlara bağlamıştır. İslâm dünyasının büyük çoğunluğunun tabi olduğu mezhep imamlarının görüşleri de bu ayrımı açıkça ortaya koymaktadır. Ayrıca İbn Şübrüme gibi erken dönem âlimler bu tür evliliklere karşı çıkmış, diğerleri de maslahat ve zarar ilkeleriyle sınırlamalar getirmiştir. Bu nedenle “bütün âlimler çocukla fiilî evliliğe izin veriyor” iddiası uydurmadır.
Bu iddia, iki farklı kavramı bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirine karıştırarak yanıltıcı bir sonuç üretmektedir:
“Nikâh akdi” ≠ “fiilî evlilik (birlikte yaşama / cinsel birliktelik)”
Temel Çerçeve: İki Ayrı Kavram
- Nikâh akdi (akit): Hukukî bir sözleşmedir (evlilik bağı kurulması)
- Fiilî evlilik: Eşlerin birlikte yaşaması ve cinsel birliktelik
Klasik fıkıhta çoğu âlim:
- Nikâh akdini küçük yaşta teorik olarak mümkün görmüş
- Ancak fiilî evliliği açık şartlara bağlamıştır:
- Ergenlik (bulûğ)
- Fiziksel uygunluk
- Zararın olmaması
Yani “akit yapılabilir” demek, “çocukla birlikte yaşanabilir” demek değildir.
Mezhep İmamlarının Görüşleri
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta şudur: Aşağıda örnek verilen isimler, İslâm dünyasının tarih boyunca büyük çoğunluğunun tabi olduğu dört ana mezhebin kurucu imamlarıdır. Yani iddiada geçen “çoğunluk âlimler” ifadesi, pratikte büyük ölçüde bu imamların ve onların ekollerinin görüşlerine dayanmaktadır.
Ebu Hanife (Hanefî Mezhebi)
- Küçük yaşta nikâh akdi mümkündür
- Çocuk büyüdüğünde evliliği reddetme hakkına sahiptir
- Fiilî evlilik için zarar olmama şartı vardır
İmam Malik (Mâlikî Mezhebi)
- Nikâh akdi mümkün görülür
- Zarar ihtimali varsa engellenir
- Fiilî evlilik bedensel uygunluğa bağlıdır
İmam Şafii (Şâfiî Mezhebi)
- Nikâh akdi caizdir
- Fiilî evlilik ergenlik / uygunluk sonrası
Ahmed bin Hanbel (Hanbelî Mezhebi)
- Nikâh akdi kabul edilir
- Fiilî evlilik zarar vermeyecek yaşa bağlıdır
İbn Şübrüme
- Küçük yaşta evliliğe açıkça karşı çıkmıştır
Ayrıca bazı âlimler:
- Maslahat (kamu yararı)
- Zarar ilkesi
üzerinden ciddi sınırlamalar getirmiştir.
Dolayısıyla “sadece 2-3 kişi karşı çıktı” söylemi abartılıdır.
Sonuç
Bu iddia:
- Nikâh akdi ile fiilî evliliği karıştırmakta
- Klasik âlimlerin görüşlerini çarpıtmakta
- Farklı görüşleri yok saymaktadır
Gerçekte:
- İslâm dünyasının büyük çoğunluğunun tabi olduğu mezhep imamları, erken yaşta nikâh akdini teorik olarak mümkün görmüştür
- Ancak fiilî evlilik şartlara bağlanmış ve zarar ilkesi esas alınmıştır
Dolayısıyla “bütün âlimler çocukla fiilî evliliğe izin veriyor” anlamı doğru değildir.